Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Częstochowie

UZASADNIENIE

Powód M. J. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. kwoty 2902,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 3 grudnia 2015 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu

W uzasadnieniu wskazano, że powód prowadzi wypożyczalnię pojazdów. W ramach tej działalności zawarł z M. L. (wierzycielem pierwotnym) umowę najmu pojazdu zastępczego. Samochód będący własnością M. L. uczestniczył w kolizji i został unieruchomiony. Strony umowy ustaliły stawkę dobową najmu na kwotę 260 zł netto. Sprawca kolizji, a zrazem sprawca szkody, był ubezpieczony w ramach OC w Zakładzie powoda. Jednocześnie z umową najmu powód i pozwany zawarli umowę cesji wierzytelności obejmującej odszkodowanie należne poszkodowanemu z uwagi na konieczność wynajęcia samochodu zastępczego. O przelewie wierzytelności (...) został zawiadomiony przez powoda. M. L. korzystał z samochodu zastępczego przez 45 dni. Po zwrocie pojazdu zastępczego powód wystawił fakturę VAT na kwotę 14 391 zł brutto i obciążył nią pozwanego. Pozwany (...) uznał należność z faktury jedynie w części redukując dochodzoną należność do kwoty 2970,45 zł poprzez zakwestionowanie liczby dni niezbędnych jego zdaniem dni do korzystania z pojazdu zastępczego oraz zmniejszając stawkę dobową najmu. Powód w związku z roszczeniem wynikającym z faktury VAT wniósł pozew przeciwko pozwanemu (...) do Sądu Rejonowego w Częstochowie o zapłatę części zafakturowanej należności w kwocie 5000 zł. W toku tamtego postępowania Sąd ustalił, że szkoda jaką poniósł wierzyciel pierwotny z tytułu konieczności wynajęcia samochodu zastępczego wynosiła 10 873,20 zł i zasądził na rzecz powoda dochodzoną przez niego kwotę 5000 zł wraz z przysługującymi mu kosztami procesu. Obecnym pozwem powód domaga się zapłaty od pozwanego reszty odszkodowania ustalonego wcześniej przez sąd po odjęciu uznanej wcześniej w toku postępowania likwidacyjnego przez pozwanego kwoty oraz tej zasądzonej wyrokiem sądu.

Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 27 grudnia 2019 roku (data stempla poczty k. 45).

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. W pierwszym rzędzie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Niezależnie od powyższego zarzucił powodowi błędne wyliczenie należności pozostałej do zapłaty przez Pozwany (...).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny oraz podjął następującą konkluzję:

W dniu 13 września 2015 roku powód oraz M. L. zwarli umowę najmu pojazdu T. (...) jako pojazdu zastępczego. W tym samym dniu strony umowy najmu pojazdu zawarły umowę cesji wierzytelności przysługującej M. L. wobec ubezpieczyciela sprawcy z tytułu szkody polegającej na konieczności najmu pojazdu zastępczego. Nabywcą tej wierzytelności był powód. O nabyciu wierzytelności od wierzyciela pierwotnego pozwany (...) został powiadomiony w dniu 14 września 2015 roku.

Dowód: umowa najmu pojazdu k. 13-15, umowa cesji wierzytelności k. 21, zawiadomienie o cesji k. 22.

M. L. zwrócił powodowi wynajęty samochód w dniu 27 października 2015 roku. Powód w dniu 28 października 2015 wystawił fakturę za najem pojazdu M. L. na kwotę 14 391 zł i obciążył nią pozwany (...). Termin zapłaty tej kwoty został wyznaczony na 11 listopada 2015 roku. Pozwany uznał roszczenie z faktury do kwoty 2970,45 zł i decyzji tej nie zmienił mimo odwołania powoda. Nie zmienił jej również mimo wezwania powoda do zapłaty przez pozwanego reszty należności z faktury, która to reszta wynosiła sumę 11 420,55 zł.

Dowód: protokół zdawczy k. 16, faktura k. 19, wezwanie do zapłaty k. 23.

Powód nie zgadzając się ze stanowiskiem pozwanego (...) wniósł przeciwko niemu pozew o zapłatę kwoty 5000 zł jak części należności wynikającej z faktury z dnia 28 października 2015 roku. Powództwo zostało uwzględnione i Sąd Rejonowy w Częstochowie w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 roku w sprawie sygn. akt VIII GC 31/19 zasądził od pozwanego na rzecz powoda całą dochodzoną przez niego kwotę. W toku tamtego postępowania sąd przyjął kierując się opinią biegłego, że odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego powinno iloraz 32 dni kalendarzowych i stawki dobowej w wysokości 260 zł netto.

Dowód: wyrok z dnia 13 grudnia 13 grudnia 2019 roku k. 28, opinia biegłego K. S. do sprawy VIII GC 31/19 k. 51-57.

Suma uznanego odszkodowania przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym oraz kwoty zasądzonej przez Sąd w wyroku z dnia 13 grudnia 2019 roku jest niższa niż kwota szkody obliczonej w tamtym postępowaniu. Powód w toku postępowania w sprawie sygn. akt VIII GC 311/19 nie rozszerzył powództwa ponad dochodzoną pierwotnie kwotę 5000 zł.

W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że zarzut przedawnienia zgłoszony przez pozwanego jest trafny. Powód nabywając od wierzyciela pierwotnego wierzytelność wobec pozwanego (...) nabył je jako roszczenie z umowy ubezpieczenia. Zawierając umowę przeniesienia wierzytelności z wierzycielem pierwotnym nabył od niego wszelkie prawa z nią związane (art. 509 § 2 k.c.) ale również wszystkie ograniczenia łączące się z wierzytelnością, Dotyczy to między innymi kwestii przedawnienia roszczenia. Zgodnie z art. 819 § 1 k.c. roszczenia z tytułu umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem 3 lat. Roszczenie zostało sformułowane w fakturze VAT, której termin płatności upływał w dniu 11 listopada 2015 roku. Termin ten liczy się zasadniczo od dnia, w którym poszkodowany otrzymał informację od ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie szkody (§ 4 wymienionego przepisu). Skonkretyzowane zgłoszenie szkody (zawierające wysokość odszkodowania i sposób jego naliczania) nastąpiło wraz z przekazaniem faktury pozwanemu przez powoda. Odpowiedź zawierająca przyznanie odszkodowania została wystawiona w dniu 5 listopada 2015 roku. Biorąc pod uwagę, że w powszechnej praktyce korespondencja i decyzje w sprawach ubezpieczeniowych są przykazywane droga elektroniczna, należy przyjąć, że w tej dacie powód powziął wiadomość o decyzji odszkodowawczej – brak jest w tym zakresie podstaw, zarzutów ani dowodów aby otrzymanie decyzji nastąpiło w innej dacie. Licząc okres 3 lat od jako okresu przedawnienia od tak rozumianego otrzymania powiadomienia o przyznaniu odszkodowania (odmowie uznania reszty zgłoszonej szkody) to należy uznać iż upłynął on z końcem dnia 5 listopada 2018 roku - a w związku z przepisami przejściowymi odnoszącymi się do zmiany przepisów k.c. wprowadzonymi ustawą z dnia 13 kwietnia 2018 o zmianie ustawy Kodeks Cywilny i niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1104) - z ostatnim dniem 2018 roku. Należy przy tym wziąć pod uwagę, że decyzje w sprawach odszkodowawczych nie są decyzjami administracyjnymi. Sugerowane przez ubezpieczyciela terminy do zgłoszenia odwołań nie mają prawnego umocowania które konstytuowałoby sytuację prawną stron stosunku ubezpieczeniowego. Oznacza to, że zgłaszający szkodę nie ma ani obowiązku ani potrzeby zgłaszać odwołania w trybie odszkodowawczym i zgłoszenie takiego odwołania nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu przedawnienia jego roszczenia, które zawsze jest liczone od daty zgłoszenia szkody i przerwane przez okres do czasu wydania oświadczenia o przyznaniu lub odmowie odszkodowania. Krótko mówiąc zgłoszenia odwołania od decyzji odszkodowawczej nie przerywa biegu przedawnienia roszczeń z umowy ubezpieczenia. Dlatego też zgłoszenie przez powoda odwołania od decyzji z dni 5 listopada 2015 i otrzymania odpowiedzi w późniejszym terminie nie wywiera skutku w postaci przyjęcia innej daty otrzymania informacji o odszkodowaniu, co za tym idzie rozpoczęcia trzyletniego biegu przedawnienia.

Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia, czy wytoczenie częściowego powództwa zmierzającego bezpośrednio do częściowego dochodzenia roszczenia przerywa bieg okresu przedawnienia co do pozostałej części roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Odpowiedź zdaniem sądu jest negatywna.

Strony i ich pełnomocnicy często stosują taktykę procesową polegającą na objęciem pozwem jedynie części wywodzonego roszczenia. W sytuacjach kiedy roszczenie jest konkretnie udokumentowane (faktura, cena umowna itp.) dochodzenie kwoty niższej niż wynikałoby to z obrachunku jest praktyką zrozumiałą biorąc pod uwagę interes strony i ograniczenie ryzyka przegranej czy redukcję kosztów. W takim przypadku jednak należy liczyć się z tym że co do pozostałej części roszczenia nie objętego żądaniem pozwu termin przedawnienia biegnie od daty wymagalności i nie zostaje przerwany. Przerwa biegu przedawnienia obejmuje bowiem jedynie tę cześć roszczenia która została objęta czynnością przed sądem w celu jej dochodzenia.

Zdarzają się procesy trwające przez dłuższy okres czasu. Zdarzają się roszczenia, których wysokość w ostatecznym rozrachunku będzie uzależniona od faktów ustalonych w toku procesu. W przypadku rozpatrywania roszczeń częściowych jest to dla stron sytuacja niekorzystna o tyle, że opóźnienie w rozstrzygnięciu co do zasady znacząco redukuje okres w którym pozostała część roszczenia pozostaje nieprzedawniona. Nie oznacza to jednak, że i w takim przypadku strona nie dysponuje środkami procesowymi dla wyeliminowania ryzyka przedawnienia niezgłoszonych, a uzasadnionych okolicznościami sprawy roszczeń opartych na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. Zawsze istnieje możliwość w procesie aby powództwo rozszerzyć o roszczenie, co do którego biegnie termin przedawnienie. Powód z takiej możliwości nie skorzystał w toku postępowania w sprawie o sygn. akt VIII GC 31/19.

Powyższe przyczyny spowodowały że powództwo powództwo zostało oddalone.

Powód jako przegrywający sprawę na zasadach ogólnej normy odpowiedzialności za wynik sprawy z art. 98 k.p.c. jest zobowiązany zwrócić pozwanemu jego koszty, na które składają się wynagrodzenie oraz udokumentowane wydatki pełnomocnika będącego radcą prawnym.